Kwartalnik „Res Publica Nowa” oraz Prezydent Elbląga Grzegorz Nowaczyk zapraszają do udziału w elbląskiej edycji programu „DNA Miasta”. Jego celem jest rozpoczęcie dyskusji nad miejską polityką kulturalną i projektami rozwoju elbląskiej kultury. Będziemy rozmawiać o roli urzędu miejskiego oraz pracować nad społecznymi propozycjami zmian – wykorzystania potencjalnych szans i rozwiązania istniejących problemów.

Elbląska edycja „DNA Miasta” odbędzie się w sobotę, 19 maja 2012 r. w Ratuszu Staromiejskim. Rozpoczynamy o godz. 10.30 i pracujemy wspólnie do godz. 17.00. 

Program „DNA Miasta” to okazja do partnerskiej wymiany opinii i współpracy przy tworzeniu nowej polityki kulturalnej miasta. Nasze zaproszenie kierujemy przede wszystkich do osób zaangażowanych w tworzenie kulturalnego charakteru Elbląga.

„DNA Miasta: ABCadło idei” w Katowicach – spotkanie z Przemysławem Czaplińskim.

Celem całego projektu jest włączenie naukowców, intelektualistów i mieszkańców miasta  we wspólne poszukiwanie odpowiedzi na pytania, jak odszyfrować zmiany zachodzące we współczesnych społeczeństwach, zrozumieć nowe procesy i zachowania? Czy istnieje klucz, dzięki któremu można odkryć mechanizmy rządzące przemianami kulturalnymi i społecznymi?  Jak  owe zjawiska odciskają swoje piętno na życiu miasta?
W ramach projektu zostaną zorganizowane publiczne wykłady wybitnych postaci polskiej kultury   oraz powiązane z nimi warsztaty dla zainteresowanych mieszkańców metropolii.

Pierwsze seminarium odbędzie się

20 kwietnia 2012 r. w Domu Oświatowym (ul. Francuska 12, Katowice).

Jego kluczowym punktem będzie zaplanowany na godz. 17.00 wykład Przemysława Czaplińskiego poświęcony modernizacji.Punktem wyjścia będzie książka „Resztki nowoczesności”,  a jej autor zmierzy się z kwestią przyszłości, która wytwarza przeszłość, relacjom polskości z modernizacją i tożsamością postnowoczesnego człowieka.

Podczas kolejnych spotkań zostanie rozszyfrowane, co kryje się pod poszczególnymi literami współczesnego ABECADŁA idei: Lokalnością, Kongresami, Nieczystością, Emancypacją, Otwartością zasobów, Prekariatem, Reprezentacją, Historią mówioną, Geopolityką miast i samym Miastem.

Obowiązuje kolejność zgłoszeń:
domoswiatowy@bs.katowice.pl   32 2554321

****
Przemysław Czapiński
(ur. 1962) – jeden z najciekawszych i najwszechstronniejszych krytyków współczesnej literatury  oraz komentatorów współczesnej kultury, historyk literatury polskiej XX wieku, eseista, tłumacz, współtwórca Zakładu Antropologii Literatury na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Laureat wielu nagród, w tym Nagrody Fundacji im. Kościelskich i Nagrody im. Kazimierza Wyki. Autor ponad dziesięciu książek, m.in. Śladów przełomu¸Powrotu centrali, Polski do wymiany oraz Resztek nowoczesności.

O Resztkach nowoczesności:
Seria kryzysów, która wstrząsnęła światowymi społecznościami przyśpieszyła toczące się dyskusje  o przyszłości. Poszukiwania odpowiedzi na to, jak będzie wyglądało nasze przyszłe dobro wspólne   i w jaki sposób będziemy je budowali i z niego korzystali, natrafiły na impas. Brakuje  nam przekonującej diagnozy co do przeszłości, a w konswekencji brakuje wizji, która mogłaby  zdominować i ukształtować przyszłość. Próbujemy sięgać po utopie, aby wrócić do tego, co uznajemy za bezpieczne.
Przemysław Czapliński w „Resztkach nowoczesności” zabiera głos w tej dyskusji, odnosząc   się do polskiej kultury współczesnej, a w szczególności do literatury. Czapliński przekonuje swoich czytelników, że pogląd, według którego to przeszłość wytwarza przyszłość, nie jest jedynym zgodnym z rzeczywistością. „Literatura w tym kontekście dokonała radykalnej zmiany: zaczęła wytwarzać tradcyję, a więc wymyślać do tej pory niemożliwe jej konfiguracje, i odrzuciła bezalternatywność demokratyczno-liberalnego obrazu przyszłości” – pisze Czapliński. Jego książka jest opowieścią o tym, jak ze skrawków modernistycznych idei kultura wytwarza przeszłość i przyszłość. Analizując więzi łączące tradycję z utopią odkrywa przed nami wizję tego, jak będzie wyglądała tożsamość człowieka przyszłości.

Dom Oświatowy Biblioteki Śląskiej stanowi interdyscyplinarną platformę kultury. Łączy w sobie działalność edukacyjną, artystyczną oraz twórczą, stanowiącą integrację różnorodnych energii współczesnej kultury. To unikatowe połączenie Księgozbioru Sztuk, Galerii Intymnej, Salon Integracji Sztuk oraz Tarasu Czytelniczego. Działania będą oscylowały wokół literatury, muzyki, sztuk wizualnych, teatru oraz filmu, a także miejsce spotkań i warsztatów. Dom Oświatowy Biblioteki Śląskiej to przestrzeń, w której tradycja łączy się z nowoczesnością.

Stanowisko Kongresu Ruchów Miejskich w sprawie krajowej polityki miejskiej

Kongres Ruchów Miejskich uznaje publiczną politykę miejską za jedną z najważniejszych i odrębnych strategicznych składowych polityki rozwoju kraju, mającą na celu podwyższenie jakości środowiska miejskiego oraz  realizującą prawo mieszkańców do miasta, jako prawo obywatelskie. Obok aspektu ekonomicznego powinna uwzględniać  i integrować rozmaite sfery rozwoju i życia miasta, w szczególności takie jak:

W obszarze wyzwań cywilizacyjnych…

1. Polityka przestrzenna

Problem centralny: narastający chaos przestrzenny w miastach, wynikający z regulacji prawnych sprzyjających żywiołowym inwestycjom, często nie uwzględniającym rozwiązań ekologicznych, niszczącym przestrzeń publiczną, tereny zieleni i wartości kulturowe, co obniża jakość życia mieszkańców i atrakcyjność miasta.

Proponowane rozwiązania: m.in. gruntowna nowelizacja polskich regulacji prawnych, głównie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz uchwalenie ustawy o rewitalizacji miast, w celu ich dostosowania do europejskich standardów planistycznych dla miasta zrównoważonego rozwoju (m.in. w zgodzie z zapisami Karty Lipskiej).

 2. Rewitalizacja miast.

Problem centralny: degradacja dzielnic śródmiejskich, społeczna, materialna i estetyczna, zwłaszcza dużych miast, wynikająca z odpływu kapitałów inwestycyjnych na peryferie i przedmieścia, a w konsekwencji prowadząca do odpływu mieszkańców.

Proponowane rozwiązania: m.in. opracowanie nowych regulacji ustawowych, gdyż brak możliwości stosowania właściwego prawa w prowadzonych procesach rewitalizacyjnych prowadzi do gentryfikacji, która jest w istocie antyspołeczna. Przykład: zmarnowana szansa wdrożenia dobrego programu rewitalizacji poznańskiej Śródki.

3. Komunikacja i zrównoważony transport publiczny.

Problem centralny:– dysproporcja nakładów i projektów systemowych preferujących w miastach indywidualny transport samochodowy kosztem komunikacji publicznej, w tym w obszarach metropolitalnych, co sprzyja i obsługuje procesy suburbanizacji.

Proponowane rozwiązania: m.in. wprowadzenie mechanizmów stymulujących systemowe rozwiązania dla transportu zrównoważonego w polskich miastach.

4. Miejska polityka mieszkaniowa i budownictwo.

Problem centralny: brak mieszkań dostępnych dla liczniejszych grup mieszkańców, poza najzamożniejszymi, dysponującymi tzw. zdolnością kredytową. Nie jest to problem podaży mieszkań „na rynku” ale struktury mieszkalnictwa, pochodnej braku polityki mieszkaniowej.

Proponowane rozwiązania: m.in. zrównoważenie monopolu kosztownych mieszkań deweloperskich, innymi rozwiązaniami, m.in. szeroko dostępnymi mieszkaniami komunalnymi, spółdzielczymi, społecznymi, socjalnymi.

W obszarze rozwiązań systemowych..

5. Aglomeracje przeciw suburbanizacji.

Problem centralny: suburbanizacja, czyli rozlewanie się miast (urban sprawl). Przyczyny są złożone, m.in. dominacja komunikacji samochodowej i drogi monopol deweloperski w mieszkalnictwie, sprzyjający wyprowadzce „pod miasto”.

Proponowane rozwiązania: m.in. nowoczesne zarządzanie metropoliami, ustawa metropolitalna, polityka aglomeracyjna, prawidłowe zapisy prawne zabezpieczające przestrzeń poza miastami.

6. Dekoncentracja lokalizacji instytucji centralnych na terenie kraju

Problem centralny: niemal wszystkie instytucje krajowe, od administracji i władz politycznych, sądowniczych, przez centrale biznesu, mediów, instytucje kultury, po wojsko i kościoły znajdują się w stolicy.

Proponowane rozwiązania: m.in. uznanie lokalizacji instytucji centralnych za istotny czynnik miastotwórczy, potrzebna jest świadoma, strategiczna polityka zmieniająca obecny stan rzeczy, zgodnie z licznymi przykładami europejskimi. Nie chodzi o osłabieni pozycji stolicy ale bardziej zrównoważony rozkład instytucji krajowych.

W obszarze demokracji miejskiej.

7. Partycypacja obywatelska

Problem centralny : demokracja paternalistyczna jako realne status quo w sytuacji, kiedy proces demokratyczny wyczerpuje się w akcie wyborczym. Partycypacja obywatelska służy optymalizacji działania miejskiej władzy publicznej – emanacji wspólnoty samorządowej.

Proponowane rozwiązania: m.in. edukacja i wykorzystywanie potencjału społecznego w dobrym rządzeniu miastem, upodmiotowienie obywateli w relacjach z władzą, wdrożenie realnej partycypacji, której istotą jest kontrola i nadzór, artykułowanie potrzeb i problemów mieszkańców, tworzenie komplementarnych programów dla miasta, wywieranie presji i wspieranie władzy w rozwiązywaniu problemów. Partycypacja to współudział i współdecydowanie, konsultacje społeczne, budżet partycypacyjny, inicjatywa uchwałodawcza, referendum lokalne i in.

8. Wybory władz samorządowych

Problem centralny: zaporowa ordynacja wyborcza do rad miast, uprzywilejowująca komitety partyjne, w przypadku dużych miast blokująca możliwości lokalnych komitetów obywatelskich, nawet popieranych przez mieszkańców (My-Poznaniacy w 2010 r. – 9,5% głosów i zero mandatów). Rady miast w sytuacji silnej władzy wykonawczej powinny być jak najbardziej reprezentatywne, a nie są.

Proponowane rozwiązania: m.in. szerokie konsultacje społeczne na temat reformy ordynacji wyborczej, uwzględniające szeroką gamę praktykowanych rozwiązań w stabilnych demokracjach, m.in. ordynację STV (Pojedynczy Głos Przechodni)

9. Podział władzy lokalnej

Problem centralny: rosnące uprawnienia władzy wykonawczej (burmistrz, prezydent) kosztem władzy stanowiącej – rady miasta, malejący nadzór i kontrola społeczna nad nią, w projekcie ustawy prezydenta RP – radykalnie.

Proponowane rozwiązania: m.in. zmiany ustawowe i wprowadzenie konkretnych narzędzi, wzmacniających udział mieszkańców w działaniach samorządu terytorialnego

W obszarze polityki społecznej..

10. Rozwarstwienie społeczne, wykluczenie, ubóstwo.

Problem centralny: rosnące rozwarstwienie społeczne w większości miast (choć oficjalnie słabo rozpoznane), sfera ubóstwa, wykluczenia, bezdomności. Marnotrawstwo środków publicznych. Miasta „rozwijają się” kreując „czekoladowe” fragmenty miasta – wyspy zamożności.

Proponowane rozwiązania: m.in. wdrożenie zintegrowanej polityki opieki społecznej sprzyjającej wychodzeniu z wykluczenia

11. Ograniczanie sektora publicznego

Problem centralny: sektor usług publicznych traktowany jak balast, przeżytek; tendencja do szerokiej prywatyzacji usług publicznych (edukacji, kultury, komunikacji, mieszkalnictwa, służby zdrowia, rekreacji…), dóbr i zasobów miejskich. Mechaniczna, szeroka komercjalizacja jako jedyny albo dominujący pomysł strategiczny na rozwój miasta.

Proponowane rozwiązania: m.in. wdrożenie programów umiejętnie wykorzystujących potencjały prywatne w celu osiągania pożytków publicznych.

W obszarze polityki gospodarczej..

12. Sytuacja małej i średniej przedsiębiorczości i własności nieruchomości

Problem centralny: osłabienie i pauperyzacja małej i średniej przedsiębiorczości – handlowej, usługowej, produkcyjnej oraz lokalnej prywatnej własności nieruchomości na skutek presji uprzywilejowanej własności wielkiej, globalnych sieci i korporacji.

Proponowane rozwiązania: Aktywna polityka gospodarcza w interesie miast i lokalnej akumulacji kapitału, równoważąca za pomocą odpowiednich instrumentów dominację globalnych sieci, wielkiej własności i jednostronnej przewagi w obszarze inwestycji mieszkaniowych.

Tematyka projektu „Plant” dotyczy zagadnień zieleni w mieście, braku miejsc parkingowych, potrzeby tworzenia ciągów przestrzeni publicznych oraz potrzeby dostosowania funkcji przestrzeni publicznych do lokalnego kontekstu.

Ideą projektu „Planty na Ochocie” jest połączenie istniejących na terenie Ochota Rakowiec-Szczęśliwice obszarów zielonych w jeden spójny ciąg przestrzeni publicznych – tytułowe Planty. Prezentowana rewitalizacja jest również próbą dostosowania formy przestrzeni publicznej Rakowca–Szczęśliwic do potrzeb i oczekiwań użytkowników. Założenie bazuje na szeregu analiz, wśród których znalazły się m.in. konsultacje społeczne. Zobrazowały one odbiór przestrzeni publicznej Rakowca–Szczęśliwic przez jego mieszkańców.

Projekt „Planty na Ochocie” został wykonany przez projektantkę mieszkającą na Rakowcu – Helenę Wawrzeniuk w ramach dyplomu na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie.

Plakat wystawy "Planty na Ochocie"

Wernisaż: środa, 11 kwietnia, godz. 18.00. Wystawa jest otwarta od 12 do27 kwietnia, od poniedziałku do piątku między godz. 10.00 a 18.00w Warsztacie Centrum Komunikacji Społecznej przy pl. Konstytucji 4. Wstęp wolny.

Od 8 do 22 maja wystawa prezentowana będzie w Domu Kultury „Rakowiec” przy ul. Wiślickiej 8. Między 24 maja a 11 czerwca obejrzeć ją będzie można w Warszawskiej Galerii Ekslibrisu przy ul. Grójeckiej 109.  Od 19 czerwca do 2 lipca zobaczyć ją będzie można w Urzędzie Dzielnicy Ochota przy ul. Grójeckiej 17A.

Wystawa jest współfinansowana przez Urząd Dzielnicy Warszawa – Ochota. Patroni medialni: „Architektura Murator”, „Res Publica Nowa”, Archimania.pl.

Res Publica Nowa i Infopunkt Łokietka 5 zapraszają na debatę „Tyrania opinii”.

Spotkanie odbędzie się 15 marca 2012 r., o godz. 18.00 w Infopunkcie Łokietka 5.

O fenomenie obywatelskiego uczestnictwa – eksperymentach z partycypacją, ruchami oburzonych i mediami społecznościowymi i związanymi z nimi konsekwencjami dla roli opinii publicznej i znanego nam modelu demokracji rozmawiać będą:

Katarzyna Liszka, Roland Zarzycki

Łukasz Medeksza oraz Artur Celiński

Punktem wyjścia do rozmowy będzie ostatni numer kwartalnika „Res Publica Nowa” poświęcony „Tyranii Opinii”.

Katarzyna Liszka

absolwentka kulturoznawstwa i filozofii, autorka pracy doktorskiej pt. Etyka i pamięć po Holokauście, nauczyciel akademicki. Autorka licznych publikacji na temat  współczesnej, humanistyki oraz przekładów, m.in. J. Derridy, M. Walzera, J. Golfarba, P. Rosanvallona. Współzałożycielka Stowarzyszenia Edukacji i Inicjatyw Obywatelskich “Chiazm”

Roland Zarzycki

doktor matematyki, doktorant na UWr, nauczyciel akademicki, referent na konferencjach krajowych i zagranicznych, kierownik projektów badawczych. Pracownik biura Wrocław 2016, współautor aplikacji o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury. Zaangażowany w tworzenie spółdzielni PaNaTo w ramach międzynarodowego projektu Future City Jobs. Współtwórca inicjatywy Nie Nasz Dług. Publicysta, internacjonalista, wegetarianin.

Łukasz Medeksza

Pełnomocnik Zarządu Woj. Dolnośląskiego ds. rozwoju społeczeństwa informacyjnego. Sekretarz zarządu wrocławskiego oddziału Towarzystwa Urbanistów Polskich. W latach 2000-2010 dziennikarz wrocławskich mediów (m.in. szef redakcji internetowej Radia Wrocław), bloger. Współorganizator debat o rozwoju miast – m.in. corocznych Forów Metropolitalnych (od 2009 ), debat w sali sesyjnej Rady Miejskiej Wrocławia (od 2010 r.), kurator spotkań Habeas Lounge (m.in. Łokietka 5 i MWW). Współautor Strategii Wsparcia Rozwoju Wałbrzycha, współorganizator I Forum Aglomeracji Wałbrzyskiej (2011). Współpracownik kwartalnika “Pamięć i Przyszłość”.

Artur Celiński

politolog, przygotowuje rozprawę doktorską poświęconą instytucjonalizacji demokratycznych innowacji w Polsce. Zastępca wydawcy kwartalnika „Res Publica Nowa”. Współtwórca metody i szef zespołu „DNA Miasta”

 Spotkanie rozpocznie wystąpienie prof. Roberta Chunga – dyrektora Public Opinion Programme (POP) na Uniwersytecie w Hong Kongu (45 min). Jako pierwszy głos w dyskusji zabierze prof. Radosław Markowski – dyrektor Centrum Studiów nad Demokracją SWPS, ISP PAN.

Termin: 13 marca, godz. 16.00-18.00
Miejsce: Dawny BUW, s. 308
Seminarium odbędzie się w j. angielskim.

Wprowadzenie do tematyki seminarium przygotowane przez prof. Roberta Chunga: The Public Opinion Programme at the University of Hong Kong has been conducting public opinion surveys for 20 years, mostly by random telephone surveys, supplemented by other conventional methods. As we moved into the new era, POP has also developed various e-platforms like PopCon (an integrated Entertainment and Education platform) and PopVote (an online voting system) to engage the public. Currently POP is working on a big project of civil referendum to be held on March 23, 2012. However, people are often uninformed about key public issues, resulting in what some social scientists called „rational ignorance.” To address this problem, POP has advocated the use of Deliberative Polling (DP) in the region. If DP can be conducted on an e-platform, it would be another advancement.

CENTRUM SZTUKI WSPÓŁCZESNEJ W TORUNIU

Otwarcie dwóch wystaw (02.03.2012, godz. 19;00): Człowiek w wielkim mieście oraz Czwarty stan skupienia wody: Od mikro do makro.
Artystyczna podróż przez nowoczesne wielkomiejskie życie “Człowiek w Wielkim Mieście” (02.03.2012 – 29.04.2012)

Otwarcie wystawy: 2 marzec 2012, piątek, godz. 19.00; Człowiek w Wielkim Mieście stanowi artystyczną podróż przez niespotykany wybór 70 prac z Kolekcji Sztuki UniCredit. Wystawa eksploruje symbiotyczny związek między środowiskiem miejskim i jego mieszkańcami, poczynając od XX wieku, analizuje również przestrzeń miejską jako odzwierciedlenie współczesnego życia. Podróż zaczyna się od widoku z powietrza, później przechodzi niżej, do poziomu ulic, gdzie protagonistami są budynki i multikulturowy tłum. Następnie wkraczamy w “środowisko domowe’, badając intymną rzeczywistość domu, a podróż kończymy marzycielskimi i utopijnymi wizjami życia w bardziej humanistycznej skali.

CZWARTY STAN SKUPIENIA WODY: OD MIKRO DO MAKRO (02.03.2012 – 29.04.2012)

www.waterbodies.org – platforma internetowa realizowana we współpracy z autorkami Lindą
Weintraub i projektantką strony Claudią Jacues – zainicjuje wirtualną wystawę artystów i naukowców z
całego świata, którzy w swoich pracach koncentrują się na tematyce wody. Opublikowany zostanie również esej Philipa Balla Dlaczego woda jest dziwna, znanego naukowca, pisarza, autora książki H20: Biografia wody.

 PRZEprojekt

nowy, całoroczny projekt CSW, mający na celu współpracę ze studentami kierunków artystycznych oraz przybliżenie, tak studentom jak publiczności, praktycznego wymiaru sztuki.

PRZEprojekt Przestrzeń działania to seria niewielkich wystaw/projektów przeznaczonych dla młodych artystów, studentów sztuki i projektowania, kuratorowanych przez młodych kuratorów i studentów muzealnictwa i historii sztuki w Toruniu. Ma być przestrzenią otwartą a zarazem eksperymentalną, którą nasza instytucja chce zaoferować nadchodzącej generacji artystów. Będzie to realna i konkretna możliwość pokazania przez młodych artystów i studentów swoich prac, a zarazem przejścia całego procesu realizacji wystawy, co pozwoli na zdobycie praktyki artystycznej i profesjonalnych doświadczeń.

Pierwszą odsłoną Przestrzeni działania PRZEprojektu będzie wystawa poruszająca tematykę aktu twórczego, kuratorowana przez Magdę Węgrzyn.

MUZEUM ETNOGRAFICZNE

Jarmark żywności ekologicznej. – 3 marca br., godz. 10.00-14.00, dziedziniec Muzeum Etnograficznego w Toruniu.

Jajko z ażurkiem - warsztaty wycinanki z udziałem łowickiej twórczyni ludowej, Grażyny Gładkiej.

Wykład z cyklu Etnologiczna ABC. Spotkanie będzie antropologiczną opowieścią o ruchu wyzwolenia kobiet oraz obyczajowości związanej z Dniem Kobiet.

MUZEUM OKRĘGOWE W TORUNIU

Ratusz Staromiejski

27.01-25.03.2011 r. Świat nauki i kultury na medalach ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Toruniu

18.06-1.04.2012 r. Pejzaż z miłosiernym Samarytaninem Rembrandta. Skarby Fundacji Książąt Czartoryskich

Kamienica pod Gwiazdą

3.02-1.04.2012 r. Birma – pamiątki z podróży Rafała Glonka

Dom Mikołaja Kopernika

17.02-15.04.2012 r. Patrycjat toruński w czasach Kopernika

ŁÓDŹ

KINO CHARLIE

W tym tygodniu w Kinie Charlie trzy premiery: “Histeria. Romantyczna historia wibratora”, “Z daleka widok jest piękny” i “Zakochany Goethe”. Z okazji Dnia Kobiet podrzucamy pomysł mężczyznom: “Zawstydź swoją kobietę, zabierz ją do Charliego…”

MUZEUM SZTUKI W ŁODZI

Program towarzyszący wystawie “Dla Was” – Koncert życzeń.

Warsztat familijny dla dzieci od lat 4 i rodziców (ms2, Ogrodowa 19, 3 marca 2012, sobota, g. 11.11)

Warsztat przyjmie specjalną formę. Jaką? Tego nie wiadomo. O wszystkim zdecydują sami uczestnicy. Technika, narzędzia, format, formuła, styl pracy – wszystko zostanie wyłonione na drodze demokratycznego wyboru. Po prostu – koncert życzeń.

Pamiętnik z Muzeum. Warsztat edukacyjny dla dzieci od lat 7

(ms2, Ogrodowa 19, 3 marca 2012, sobota, g. 13.13)

Praca w najżywszym kontakcie z dziełami sztuki – nie w sali warsztatowej, ale bezpośrednio na galerii. Małych gości poprowadzą kartki z pamiętnika z różnymi wskazówkami. Będą rysowanki i wyklejanki, ale także scenki do odegrania i mnóstwo podchwytliwych pytań.

What’s the Matter? / W czym rzecz? Wykład Dirka Snauwaerta (Belgia)

(ms², Ogrodowa 19, 15 marca 2012, czwartek, g. 18.00)

Dirk Snauwaert jest od 2004 roku dyrektorem i założycielem WIELS Contemporary Art Centre w Brukseli, określanego jako laboratorium sztuki współczesnej. Usytuowane jest ono – podobnie jak oddział Muzeum Sztuki w Łodzi czyli ms² - w budynku poprzemysłowym. Skupiając się na sztukach wizualnych, z uwzględnieniem współzależności miedzy różnymi dyscyplinami twórczymi, WIELS CAC prezentuje różnorodne przejawy współczesnych praktyk artystycznych i najnowszej myśli o sztuce. Swoje założenia programowe artykułuje w postaci trzech podstawowych form działalności: wystaw, produkcji projektów (w ramach programu rezydencjalnego), oraz działań edukacyjnych.

Wykład Dirka Snauwaerta dotyczył będzie materialnych i ideowych aspektów funkcjonowania centrów sztuki współczesnej, oraz zasad ich formalnego i nieformalnego programowania. Będzie on okazją do skonfrontowania doświadczeń WIELS Contemporary Art Centre z doświadczeniami Muzeum Sztuki – ich praktyk wystawienniczych i sposobów pracy z lokalnymi społecznościami.

Wstęp wolny. Wykład tłumaczony będzie symultanicznie na język polski.

Pożądanie zwane Deleuze Seminarium III. Przyjemność czy pragnienie?
(ms¹, Więckowskiego 36, biblioteka, 8 marca 2012, czwartek, g. 17.00)

Przyjaźń Gilles’a Deleuze’a z Michelem Foucaultem przerwał wprawdzie, w drugiej połowie lat 70. ubiegłego wieku, gwałtowny spór polityczny, jednak z perspektywy czasu ważna wydaje się przede wszystkim intensywna wymiana myśli między nimi, a zwłaszcza upór, z jakim autor Logiki sensu stale, również po owym zerwaniu, powracał do pytań i problemów sformułowanych przez Foucaulta, sposób, w jaki je przepracowywał, w jaki się z nimi zmagał.

Prowadzenie: Michał Herer

Michał Herer – filozof, autor monografii poświęconej myśli Gilles’a Deleuze’a (Gilles Deleuze. Struktury-Maszyny-Kreacje, Universitas, 2006). Tłumacz m.in. tekstów Foucaulta i Althussera. Związany z Instytutem Filozofii UW.

***Czwartek, 01.03.2012 r.

TORUŃ

21. Konfrontacja Amatorskiej Twórczości Artystycznej Regionu – KATAR ’12 organizowana przez Wojewódzki Ośrodek Animacji Kultury w Toruniu. W ramach Konfrontacji odbędą się cztery przeglądy: Muzyka Mocnych Brzmień 31 marca 2012, Fotografia 15 czerwca 2012, Film 12 października 2012 i Teatr 1-2 grudnia 2012 r.

Artystyczna podróż przez nowoczesne wielkomiejskie życie “Człowiek w Wielkim Mieście” (02.03.2012 – 29.04.2012)

Otwarcie wystawy: 2 marzec 2012, piątek, godz. 19.00; Człowiek w Wielkim Mieście stanowi artystyczną podróż przez niespotykany wybór 70 prac z Kolekcji Sztuki UniCredit. Wystawa eksploruje symbiotyczny związek między środowiskiem miejskim i jego mieszkańcami, poczynając od XX wieku, analizuje również przestrzeń miejską jako odzwierciedlenie współczesnego życia. Podróż zaczyna się od widoku z powietrza, później przechodzi niżej, do poziomu ulic, gdzie protagonistami są budynki i multikulturowy tłum. Następnie wkraczamy w “środowisko domowe’, badając intymną rzeczywistość domu, a podróż kończymy marzycielskimi i utopijnymi wizjami życia w bardziej humanistycznej skali.

„Obiegi kultury. Społeczna cyrkulacja treści” połączony z prezentacją. 22 lutego, środa, godz. 17.30, Czytelni im. Sömmerringów CSW

Czy internautów oglądających filmy online czy ‘ściągających’ pliki z Sieci możemy nazywać ‘piratami’, czy raczej należałoby mówić o społecznej wymianie treści cyfrowych i ich nieformalnym obiegu? Co jeśli osoby, które w debacie publicznej nazywa się ‘piratami’, są najlepszymi klientami przemysłów kultury? Jakie są granice między legalnymi a nielegalnymi obiegami kultury? Czy porozumienie ACTA grozi prawu prywatności, wolności słowa i może zahamować innowacyjność? 

WARSZTATY TWÓRCZEGO PISANIA
Czytelnia im. Sömmerringów CSW
Pierwsze spotkanie:     3 marca – 4 marca
Drugie spotkanie:     17 marca -18 marca
Trzecie spotkanie:     31 marca -1 kwietnia

Bezpłatny cykl warsztatów organizowanych przez Stowarzyszenie Salon Literacki oraz Czytelnia CSW. Podczas zajęć uczestnicy wykonają szereg ćwiczeń praktycznych oraz dowiedzą się: jak funkcjonuje współczesny obieg literatury w Polsce, jakie są oczekiwania redaktorów pism, wydawców książek, czego spodziewa się czytelnik, jak wyglądają współczesne teksty publicystyczne, proza i poezja, jak przebić się na rynku literackim, jak rozwijać zdolności twórcze i jakich błędów unikać, czym różni się język poszczególnych form i w jaki sposób te formy przenikają się.

ŁÓDŹ

Otwarcie wystawy prac  Henryka Wańka „Rysunki z wewnętrznej kieszeni”, 22.02. o godz. 18:00 Galeria 526 w Poleskim Ośrodku Sztuki. Po wernisażu odbędzie się spotkanie z artystą, a rozmowę poprowadzi Elżbieta Fuchs.

Specjalnie na zaproszenie Muzeum Sztuki w Łodzi z wykładem i prezentacją przyjeżdża Goran Djordjevic z Museum of American Art – jego założyciel i jednocześnie asystent techniczny. Oprócz samej prezentacji zostanie również wyświetlony zapis wykładu wygłoszonego przez Waltera Benjamina pt.: “Mondrian ’63 – ’96″.

Muzeum Sztuki Amerykańskiej (Museum of American Art) i jego eksponaty
ms2, Ogrodowa 19
22 lutego 2011, środa, g. 18.00

Premiera filmu Macieja Wilewskiego “Protekcja” (17.02, godz.21:00, wstęp wolny), przedpremierowy pokaz filmu “Wstyd” (23.02, godz.20:20)
pokazy specjalne filmu “Jezioro” J.P. Bławuta (17,18,19 lutego),
które odbędą się w ramach promocji nowej sali Kina Charlie – Sali Arte.

Program towarzyszący wystawie “Dla Was” // Koncert życzeń, ms2, Ogrodowa 19, 11 lutego 2012, sobota, g. 13:13.

Wystawa “Dla Was” została przygotowana z okazji zakupu nowych dzieł do kolekcji Muzeum Sztuki w Łodzi. Warsztat towarzyszący tej ekspozycji przyjmie specjalną formę. Jaką? Tego nie wiadomo. O wszystkim zdecydują sami uczestnicy, biorąc udział w głosowaniu poprzez wypełnianie specjalnych ankiet. Technika, narzędzia, format, formuła, styl pracy – wszystko zostanie wyłonione w drodze demokratycznego wyboru. Po prostu – koncert życzeń.

18 – 21 lutego -  Dni Kultury Polskiej.

18 lutego 2012  – sobota// godz. 13.00 – 17.00// MIEJSCE: Arterion, ul. Rewolucji 1905 r. 82

Maraton filmowy: „Vabank” i „Vabank II, czyli riposta”

Debiut reżyserski Juliusza Machulskiego. Akcja toczy się w Warszawie w latach trzydziestych. Kasiarz Kwito opuszcza właśnie więzienie i obmyśla zemstę na niejakim Kramerze…

Zarówno w Vabanku, jak i Vabanku II przedwojenną Warszawę zagrała, między innymi, Łódź.

19 lutego 2012 – niedziela // 11.00 – 13.00 Fotospacer „Polskimi ścieżkami po Łodzi”. Stary Rynek – Nowy Rynek // start: Rynek Starego Miasta

Wycieczkę poprowadzi Joanna Podolska, przewodnik po Łodzi, która pełni także funkcję dyrektora Centrum Dialogu im. Marka Edelmana.

Zdjęcia powstałe w trakcie spaceru będą prezentowane później, w Galerii Centrum Dialogu.

 19.00 – 21.00 Warsztaty kulinarne – kuchnia polska // Miejsce: Restauracja Art Deco, ul. Legionów 81 (hotel Reymont)
W restauracji Art Deco odbędą się warsztaty kulinarne, podczas których poznamy tajniki przygotowywania tradycyjnych polskich potraw.

Obowiązują zapisy: warsztaty@centrumdialogu.com // Liczba miejsc ograniczona.

20 lutego 2012 (poniedziałek)

18.00 // Miejsce:  Arterion, ul. Rewolucji 1905 r. 82

Po polsku, po łódzku. DEBATA O ŁÓDZKIEJ GWARZE

Łódź – tu tramwajem jeździ się z migawką w kieszeni, od krańcówki do krańcówki; na kanapki kroi się angielkę, zakupy pakuje do foliówki, a spodnie zapina na ekspres.
Czy to jednak wystarczy, by mówić o łódzkiej gwarze? Czy język, jakim posługują się na co dzień łodzianie jest na tyle charakterystyczny, by wyróżniał się na tle innych lokalnych odmian polszczyzny?

Goście: Mistrz Mowy Polskiej senator Ryszard Bonisławski, autor słownika polsko-łódzkiego Michał Jagiełło oraz profesor Marek Cybulski, językoznawca, historyk języka polskiego.

21 lutego 2012 – wtorek

19:00 – ostatki – impreza kostiumowa // Miejsce: Klub Szafa, ul. Rewolucji 1905 r. nr 10

Krótki wykład Aldony Plucińskiej, etnologa z Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi o ostatkach oraz koncert kapeli Gęsty Kożuch Kurzu. (obowiązuje strój karnawałowy)

***Czwartek, 02.02.2012 r.

TORUŃ

• Potańcówka karnawałowa z Kapelą Zdrowie Pięknych Pań w Muzeum Etnograficznym w Toruniu, 4.02.2012 o godz. 18.00.
• Premiera spektaklu „Najmniejszy bal świata”; 05.02, godz. 16:30 (Teatr Pomorski Baj)
• 21. Konfrontacja Amatorskiej Twórczości Artystycznej Regionu – KATAR ’12 organizowana przez Wojewódzki Ośrodek Animacji Kultury w Toruniu. W ramach Konfrontacji odbędą się cztery przeglądy: Muzyka Mocnych Brzmień 31 marca 2012, Fotografia 15 czerwca 2012, Film 12 października 2012 i Teatr 1-2 grudnia 2012 r.

ŁÓDŹ

• XXII edycja konkursu na „Najlepsze Wnętrze Roku”; do 10.02. (Fundacja Ulicy Piotrowskiej);
• Pierwsze spotkanie z cyklu “Ciekawie przy Kawie – Klub Smakoszy Kultury” w Centrum Kultury Młodych. 03.02.2012, o godz. 19:00 – spotkanie z Mariolą Warszewską, miłośniczką kultury Japonii. Rozmowa o japońskich rytuałach, gejszach, filozofii Wschodu. Spotkanie ilustrowane filmami, pokazem kimon oraz połączone z wernisażem prac inspirowanych sztuką japońską.
• Ogólnopolska Konfrontacja Teatrów Młodzieżowych CENTRUM 2012 (19-22 kwietnia 2012r.), termin zgłaszania udziału w Festiwalu przez teatry amatorskie lub grupy nieformalne mija 28.02.2012 r.;
• Frontem do klienta. Oprowadzanie po wystawie ms2, Ogrodowa 19; 5 lutego 2012, niedziela, g. 17.17;
• Koncert życzeń.Warsztat familijny dla dzieci od lat 4 z rodzicami ms2, Ogrodowa 19, 4 lutego 2012, sobota, g. 11.11;
• Pamiętnik z Muzeum. Warsztat edukacyjny dla dzieci od lat 7, ms2, Ogrodowa 19, parter, 4 lutego 2012, sobota, g. 13.13;
• Otwarcie wystawy Rolanda Kozłowskiego, Poleski Ośrodek Kultury w Łodzi, 7.02.2012, godz. 18:00;
• Premiera filmu “Róża” W. Smarzowskiego, premiera filmu J.P. Bławuta “Jezioro” (w obsadzie m.in. Magdalena Cielecka) z udziałem twórców – 9.02. oraz kolejna edycja Maratonu Seniora – 8.02., Kino Charlie.

***Czwartek, 26.01.2012 r.

TORUŃ

• Premiera spektaklu „Najmniejszy bal świata”; 05.02, godz. 16:30 (Teatr Pomorski Baj)
• 21. Konfrontacja Amatorskiej Twórczości Artystycznej Regionu – KATAR ’12 organizowana przez Wojewódzki Ośrodek Animacji Kultury w Toruniu. W ramach Konfrontacji odbędą się cztery przeglądy: Muzyka Mocnych Brzmień 31 marca 2012, Fotografia 15 czerwca 2012, Film 12 października 2012 i Teatr 1-2 grudnia 2012 r.
• Spotkanie z Janem Grzegorczykiem i promocji jego książki “Puszczyk” – 1 lutego 2012, godz. 18:00. Spotkanie poprowadzi Andrzej Rostocki. Wstęp wolny.
• 31.01. -pierwsze spotkanie z cyklu Muzeum – panaceum przygotowanego dla osób 55+. W programie: aktywne poznawanie wystawy Szopki polskie połączone z działaniami literacko-teatralnymi. Cykl edukacyjny Muzeum-panaceum skierowany do osób powyżej 55 roku życia organizowany jest przez Muzeum Etnograficznye w Toruniu.

ŁÓDŹ

• 26.01. – 27.01 II DNI PAMIĘCI organizowane z okazji ustanowionego przez ONZ w 2005 r. Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu (organizatorzy: Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce, Teatr im. Stefana Jaracza w Łodzi oraz Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego): wystawy, spektakle i spacery po Łodzi.
• XXII edycja konkursu na „Najlepsze Wnętrze Roku”; do 10.02. (Fundacja Ulicy Piotrowskiej);
• Jak być szamanem w Australii? Tożsamość i tradycje kulturowe uchodźców Hmong z Laosu. Prelekcja  dr Marii Wrońskiej – Friend  (Instytut Antropologii, Archeologii i Socjologii Uniwersytetu im. Jamesa Cooka w Cairns, Australia); 27.01., godz. 17:00 (Łódzki Dom Kultury);
• Pokaz filmu dokumentalnego pt. Jądro wieczności w reż. Michaela Madsena; 26.01., godz. 18:00
  (Klub Krytyki Politycznej)
• Festyn pożegnalny FabrySTREFA. Po trzech latach działalności Stowarzyszenie Fabrykancka zamyka  FabryStrefę. Na pożegnanie organizowany jest czterodniowy festyn, na który złoży się wystawa, koncerty, zabawa na plaży oraz wyprzedaż pamiątek. Program (tutaj) i wydarzenie na Facebooku (tu).  Start: 26.01.2012.
  
• Pierwsze spotkanie z cyklu “Ciekawie przy Kawie – Klub Smakoszy Kultury” w Centrum Kultury Młodych. 03.02.2012, o godz. 19:00 – spotkanie z Mariolą Warszewską, miłośniczką kultury Japonii. Rozmowa o japońskich rytuałach, gejszach, filozofii Wschodu. Spotkanie ilustrowane filmami, pokazem kimon oraz połączone z wernisażem prac inspirowanych sztuką japońską.
• Ogólnopolska Konfrontacja Teatrów Młodzieżowych CENTRUM 2012 (19-22 kwietnia 2012r.), termin zgłaszania udziału w Festiwalu przez teatry amatorskie lub grupy nieformalne mija 28.02.2012 r.

***

Informacje zamieszczone w czwartek, 19 stycznia 2012 r.

TORUŃ

• Trzej Królowie przybywają... (jasełka); 19.01., godz. 11:00 (Muzeum Etnograficzne)
• Karnawałowe zabawy – spotkanie babć i dziadków z wnukami ; 21.01., godz. 16:00 (Muzeum Etnograficzne)
• Premiera spektaklu „Najmniejszy bal świata”; 05.02, godz. 16:30 (Teatr Pomorski Baj)
• Christoph Schlingensief i jego filmy; 24.-26.02. (Centrum Sztuki Współczesnej)
• JAZZ Od Nowa Festival 2012; 22-25.02. (Klub Studencki Od Nowa)

ŁÓDŹ

• Spotkanie z Markiem Bielackim (Katedra Dramatu i Teatru Instytutu Kultury Współczesnej UŁ); 19.01., godz. 18:00. (Poleski Ośrodek Kultury)
• Spotkanie z Jędrzejem Morawieckim nt. książki „Głubinka. Reportaże z Polski” – (Instytut Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Wrocławskiego); 25.01.; godz. 18:00 (Poleski Ośrodek Kultury)
• XXII edycja konkursu na „Najlepsze Wnętrze Roku”; do 10.02. (Fundacja Ulicy Piotrowskiej)
• Wykład rabina Sachy Pecarica; 24.01., godz. 19.00 (Centrum Dialogu im. Marka Edelmana)
• Wielki finał plebiscytu Energia Kultury z koncertem Gaby Kulki; 20.01. (Reymont.pl)
• Pokaz etiud z łódzkiej Szkoły Filmowej; 24.01., godz. 19:45 (Kino Charlie)
• Jak być szamanem w Australii? Tożsamość i tradycje kulturowe uchodźców Hmong z Laosu. Prelekcja  dr Marii Wrońskiej-Friend  (Instytut Antropologii, Archeologii i Socjologii Uniwersytetu im. Jamesa Cooka w Cairns, Australia); 27.01., godz. 17:00 (Łódzki Dom Kultury)
• Pokaz filmu dokumentalnego pt. Jądro wieczności w reż. Michaela Madsena; 26.01., godz. 18:00
  (Klub Krytyki Politycznej)
• Spacery po Łodzi: Trasa: cmentarz św. Rocha, Sowińskiego, Arturówek, Meta: róg Wycieczkowej i Żuczej, 20.01., godz. 10:00 (Towarzystwo Przyjaciół Łodzi)

***

Rozpoczynamy publikację informacji na temat wydarzeń kulturalnych mających miejsce w Toruniu i Łodzi. W każdy czwartek na stronie projektu „DNA Miasta” będziemy zamieszczać listę wydarzeń, które rekomendowali nam nasi Partnerzy lub osoby interesujące się kulturą w miastach, w których obecnie realizujemy projekt.
Jeśli mają Państwo informacje na temat wydarzeń mających miejsce w Toruniu lub Łodzi, o których warto napisać na naszej stronie, prosimy o kontakt (anna.kiedrowicz@res.publica.pl).

Przeczytaj więcej o Zespole.

Potrzeba powołania Zespołu Parlamentarnego ds. Polityki Miejskiej wynika z chęci wzmocnienia debaty na temat problemów polskich miast. Szef zespołu DNA Miasta, który jest pomysłodawcą powstania Zespołu podkreśla wagę nawiązania współpracy pomiędzy parlamentarzystami, organizacjami pozarządowymi i obywatelami zainteresowanymi miastem. Dzięki niej zespół będzie mógł działać na rzecz urzeczywistnienia idei miasta, które będzie rozwijać się w oparciu o politykę umożliwiającą mieszkańcom udział w życiu swojej społeczności i podejmowaniu decyzji politycznych ich dotyczących. Powołanie zespołu ma jednocześnie wypełnić ideę sformułowaną w Karcie Lipskiej i włączyć politykę krajową do tworzenia dobrej polityki rozwoju miast.

Stworzenie zespołu osób zaangażowanych w projekt zwiększy szanse na realizację „prawa do miasta”, czyli prawa mieszkańców do współdecydowania o tym, jak ich miasto powinno funkcjonować, jak powinno wyglądać , w którym kierunku powinno się rozwijać i na co wydawać wspólne pieniądze. Poseł Michał Szczerba zaznacza, że argumentem przemawiającym za powstaniem Zespołu jest słabość polskiego prawa, które pozwala na chaos przestrzenny, udawane konsultacje społeczne, czy politykę pogłębiającą wykluczenia społeczne. Stanowimy niepolityczną grupę osób zainteresowanych rozwojem polskich miast. W Zespole są przedstawiciele czterech największych klubów parlamentarnych. Liczymy, że szczególnym wsparciem będzie dla nas wiedza i doświadczenie ludzi i organizacji zaliczanych do tzw. ruchów miejskich. Jesteśmy otwarci na tę ważną dla nas współpracę. – zauważa Szczerba.

Pierwszym zadaniem nowego Zespołu będzie praca nad projektem ustawy o wzmocnieniu udziału mieszkańców w działaniach samorządu, przygotowywanego przez prezydenta Bronisława Komorowskiego. Zespół będzie zajmował się również m.in. demokracją miejską i  budżetem partycypacyjnym, kulturą, sprawiedliwością społeczną i przeciwdziałaniem ubóstwu, kulturą ładu przestrzennego i procesami rewitalizacji, systemami transportu miejskiego oraz wyzwaniom stojącym przed obszarami metropolitarnymi oraz ekologią miast.

W skład Parlamentarnego Zespołu ds. Polityki Miejskiej  weszło 10 posłów. Stanowiska wiceprzewodniczących objęli Małgorzata Szmajdzińska (SLD), Piotr Bauć (Ruch Palikota), Tadeusz Dziuba (PiS), Zbigniew Konwiński (PO).

13 lutego 2012 r.

Prezydenci miast i burmistrzowie, z zarządu Związku Miast Polskich, opublikowali swoje stanowisko w sprawie projektu ustawy o wzmocnieniu udziału mieszkańców w działaniach samorządu, przygotowywanego przez prezydenta Bronisława Komorowskiego. Postulują oni wykreślenie z niego wszystkich rozdziałów, które mają zapewnić mieszkańcom możliwość włączania się w podejmowanie decyzji w sprawach ich lokalnych społeczności. Rozdziały te dotyczą: konsultacji społecznych, wysłuchania obywatelskiego, zapytania obywatelskiego, obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej oraz stowarzyszeń i komitetów aktywności lokalnej.

Wywołało to głęboki sprzeciw wśród organizacji pozarządowych i inicjatyw obywatelskich w Polsce. – Wykreślenie tych rozdziałów cofa myślenie o demokracji lokalnej o 20 lat – mówi Jarosław Góralczyk z Fundacji Normalne Miasto-Fenomen z Łodzi, – a ponadto stanowi zaprzeczenie pierwotnego sensu tego projektu ustawy.

- Wprowadzenie wysłuchania obywatelskiego byłoby korzystne dla mieszkańców – ocenia Szymon Osowski, prawnik ze Stowarzyszenia Liderów Lokalnych Grup Obywatelskich. – Zdarzało się wielokrotnie, że prezydenci miast lub burmistrzowie utrudniali mieszkańcom dostęp do informacji publicznej, dlatego każda forma wzmocnienia jawności jest potrzebna.

Prezydenci miast i burmistrzowie z zarządu ZMP argumentują natomiast, że zaproponowane w projekcie ustawy prezydenta Komorowskiego rozwiązania są zbyt sztywne i niepotrzebnie ograniczają możliwość stanowienia lokalnego prawa. W ich opinii pierwsze wersje rozdziałów z tego projektu ustawy miały formę, która była „skrajnie zła, niemożliwa do przyjęcia, a nawet nieodpowiedzialna, ponieważ groziła zablokowaniem normalnego funkcjonowania ustawowych organów oraz administracji samorządowej.”

- Prezydenci miast zauważają w swoim stanowisku, że wprowadzanie narzędzi obywatelskich na poziomie ustawy „stoi w sprzeczności z pojęciem samorządu” – mówi Lidia Makowska z Inicjatywy Wrzeszcz.info.pl, a zarazem przewodnicząca zarządu dzielnicy Wrzeszcz Górny. – Tymczasem praktyka w Trójmieście pokazuje, że zarówno inicjatywy mieszkańców, jak i działania rad dzielnic są blokowane przez niechętnych do współpracy z mieszkańcami prezydentów i radnych. Dlatego rozwiązania ustawowe są niezbędne i dobrze, że prezydent Komorowski wyszedł z taką inicjatywą.

Z kolei prezydenci miast i burmistrzowie z zarządu ZMP uważają, że samo sformułowanie „wzmocnienie udziału mieszkańców w działaniach samorządu terytorialnego”, które zawarte jest w tytule projektu ustawy prezydenta Komorowskiego, jest niestosowne, gdyż, ich zdaniem, żadna ustawa nie wzmocni udziału obywateli w życiu publicznym. Ponadto argumentują, że zapisy na poziomie ustawy wiązałyby się z koniecznością zmian w niektórych statutach miast, co, w ich ocenie, oznaczałoby zniweczenie części dorobku polskiej demokracji lokalnej.

- Z tym dorobkiem to pewna przesada – mówi dr Marcin Gerwin, politolog z Sopockiej Inicjatywy Rozwojowej. – W ilu miastach w Polsce mamy dziś budżet obywatelski, dzięki któremu mieszkańcy mają wpływ na wydatki z budżetu miasta? W ilu miastach mieszkańcy mają realny wpływ na ich rozwój? Demokracja bywa natomiast postrzegana przez prezydentów i burmistrzów jako prawo do czteroletniej samowoli, bo uzyskali mandat w wolnych wyborach. To jednak z prawdziwą demokracją ma niewiele wspólnego.

- Prezydenci i radni wypaczają często sens idei partycypacji obywatelskiej i traktują ją jedynie wizerunkowo – zwraca też uwagę Artur Celiński z kwartalnika „Res Publica Nowa” i zespołu „DNA Miasta”. – Potrzebujemy ustawowego standardu, który uniemożliwi prowadzenie pozorowanego dialogu z mieszkańcami, który lekceważy ich opinie i przyczynia się do marnowania publicznych pieniędzy.

Prezydenci miast i burmistrzowie proponują natomiast zapisanie w ustawie większych odpraw dla siebie po przegranych wyborach lub po odejściu ze stanowiska. Dziś otrzymują jako odprawę trzymiesięczną pensję, a chcieliby, aby odprawa obejmowała tyle kwartałów, ile kadencji dana osoba pełniła swoją funkcję.

- Ta ustawa, w obecnym kształcie, i tak przede wszystkim zwiększa władzę prezydentów i burmistrzów oraz zabezpiecza ich indywidualne interesy – mówi Lech Mergler ze Stowarzyszenia My-Poznaniacy. – Groźne jest także to, że prezydent miasta mógłby być stroną w postępowaniu administracyjnym, w sprawie, w której sam pełni funkcję rozstrzygającą. Początki prac nad tym projektem ustawy wskazywały na zupełnie odmienny charakter intencji prezydenta Komorowskiego. Miała ona służyć upodmiotowieniu mieszkańców, społecznej partycypacji i rozwojowi społeczeństwa obywatelskiego. I mamy nadzieję, że ten charakter uda się utrzymać.

TUTAJ można pobrać sprawozdanie z warsztatów w formacie .pdf

Warsztaty otworzyła debata pod hasłem „Jakiej polityki kulturalnej potrzebujemy?”, podczas której zaproszeni eksperci opowiadali w jaki sposób powinno się wspierać kulturę oraz mówili o oczekiwaniach wobec dokumentu. W panelu ekspertów wzięli udział Bartłomiej Jóźwiak (przewodniczący Rady Kultury, Promocji i Turystyki Rady Miasta Torunia), Jacek Kwiatkowski (Małopolski Instytut Samorządu Terytorialnego i Administracji), Wojciech Kłosowski (specjalista w dziedzinie strategicznego planowania rozwoju lokalnego, wykładowca akademicki, członek-założyciel Zielonych 2004) oraz Jarek Jaworski (Fundacja Biuro Kultury, Obywatelska Rada ds. Kultury w Bydgoszczy).

W kolejnej części spotkania, uczestników warsztatów poproszono o zastanowienie się nad istniejącymi problemami polityki kulturalnej w Toruniu, a następnie o zaproponowanie rozwiązań, które mogłyby być realizowane w ramach strategii, jak i poprzez bieżące działania. Prace odbywały się w moderowanych grupach roboczych, których efekty przedstawili wybrani liderzy obu grup podczas krótkiego podsumowania kończącego sobotnie warsztaty.

DEBATA „JAKIEJ POLITYKI KULTURALNEJ POTRZEBUJEMY?”

fot. Krzysztof Ślebioda

Dyskusję wprowadzającą w temat warsztatów rozpoczął Wojciech Kłosowski, który przedstawił definicję pojęcia polityka kulturalna. Przypomniał, że pomimo tego, iż słowo polityka ma zazwyczaj negatywne konotacje, niesie ze sobą pozytywne treści, oznacza bowiem troskę o nasze wspólne polis. W polityce kulturalnej nie chodzi więc o pieniądze łożone na kulturę, ale przede wszystkim o to w jakiej kulturze chcemy uczestniczyć i co chcemy do niej wnieść. Tak rozumiana polityka kulturalna wykracza poza działania samorządu, liczy się w niej bowiem przede wszystkim publiczność i uczestnictwo, nasz osobisty wkład w kulturę. Tymczasem, jak zwrócił uwagę panelista, obecna  ustawa o kulturze do uczestnictwa nie odnosi się w ogóle.

Następnie głos zabrał Bartłomiej Jóźwiak, który przedstawił jak polityka kulturalna wygląda ze strony urzędu miasta i jakie oczekiwania są wiązane z dokumentem strategii kultury. Przewodniczący odniósł się do konieczności stworzenia strategii, która umożliwi wykorzystanie potencjału Torunia w sposób długofalowy. Wspomniał, że inwestycje twarde – jak na przykład budowa Centrum Sztuki Współczesnej czy „Motoareny” – determinują kształt wydarzeń kulturalnych miasta. Dlatego też należy powiązać inwestycje twarde, które angażują największe środki miejskie, z treścią jaka ma wypełnić gmachy tych budynków i zawrzeć to w strategii. Dalej mówił o możliwych sposobach poszukiwania finansowania, powołując się na przykład szkockiego festiwalu w Edynburgu, który wzmacnia finansowo miasto. Jego zdaniem Toruniowi potrzebne jest podobne wsparcie finansowe – duże, rozpoznawalne wydarzenia, które ściągałyby wielu odbiorców, w tym turystów, promowały miasto i przynosiły zastrzyk środków na dalszy rozwój kultury w mieście. Ten element powinien w mniemaniu panelisty inspirować do powiązania strategii kulturalnej Torunia z turystyką. Odnosząc się zaś do uczestnictwa w kulturze, powiedział, że artyści powinni zostać skupieni wokół wspólnego celu, powinni znać kierunek rozwoju kultury i wspólnie do niego dążyć. Do niedawna takim celem, który połączył środowisko była walka o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury. Jego zdaniem konkursy o stypendia w czasie starań o ten tytuł doprowadziły do pewnej celowości w wyborze projektów, czego obecnie brakuje w procesie selekcji.

fot. Krzysztof Ślebioda

Działacz kultury, Jarek Jaworski wskazał na zaobserwowany syndrom post-ESK, czyli zniechęcenie i stagnację środowisk kulturalnych po odpadnięciu z konkursu o tytuł ESK. Według niego, najważniejsza jest w tej chwili inwentaryzacja środowisk pod kątem ich możliwości i realnej siły promocyjnej, która pomogłaby w wypromowaniu Torunia. Wymienił wiele wydarzeń, które mają ogromny potencjał i świetnie sprawdziłyby się w roli promotora, jednak bez odpowiedniego wsparcia nie mają szansy się rozwinąć na większą skalę. Zdaniem panelisty, aby strategia kultury miała sens, w jej tworzeniu muszą aktywnie uczestniczyć różne podmioty kulturalne, które powinny mieć szansę wpływu na jej kształt.

Po wystąpieniach prelegentów, głos oddano publiczności zgromadzonej w sali. Pojawiły się głosy, że polityki kulturalnej w ogóle w Toruniu nie ma, a co za tym idzie nie ma też pieniędzy na przedsięwzięcia oddolne proponowane przez indywidualnych artystów, które stanowią żywą, aktywną kulturę. Potrzebna jest zatem polityka kulturalna, która wyznaczy cele i zapewni dystrybucję środków. Wskazywano, że polityka kulturalna powinna wspierać markę miasta poprzez działania flagowe, ale też skupić się na poszukiwaniu środków i wspieraniu mniejszych, biedniejszych instytucji. Zauważono, że pieniądze na kulturę są zapisane w budżecie miasta, jednak wadliwy jest sam rozkład środków. Dlaczego akurat taki rozkład środków i kto o tym decyduje? – pytano. Uczestników niepokoi również niedostateczna ilość pieniędzy przeznaczanych na edukację kulturalną.

fot. Krzysztof Ślebioda

Na koniec debaty głos zabrał Jacek Kwiatkowski, przedstawiciel instytucji odpowiedzialnej za opracowanie strategii rozwoju kultury dla Torunia, który mówił w jaki sposób dokument będzie tworzony. Przede wszystkim wskazał na zależność – im więcej rozmawia się o polityce i finansach, tym mniej myśli się kulturze. Tymczasem pieniądze nie załatwią wszystkiego, co kultura chce osiągnąć. Mówił o fetyszu pieniędzy z Unii Europejskiej, które wykorzystuje się bez długofalowej strategii. Nikt nie zastanawia się nad tym ile Toruń będzie kosztowało utrzymanie inwestycji, które w tej chwili są realizowane. W związku z tym panuje chaos. Nie jest jasne, co jest produktem markowym Torunia. Strategia kultury powinna zająć się tym problemem, jednak aby była funkcjonalna musi być tworzona wspólnie – we współpracy z całym sektorem kultury. Kwiatkowski apelował o połączenie sił w pracy nad dokumentem i o wypracowanie konsensusu, który wzmocni sektor kultury i sprawi, że odbiorcy będą bardziej zainteresowani ofertą kulturalną, gdyż będzie ona spójna i przemyślana. Za priorytetowe w pracach nad strategią uznał funkcjonalność opracowanego dokumentu oraz stworzenie marki Torunia, z którą miasto będzie się kojarzyło całej Polsce. Jako przedstawiciel Instytutu zadeklarował otwartość na poglądy środowisk kultury i na współpracę m.in. z zespołem DNA Miasta.

 I CZĘŚĆ WARSZTATÓW – „JAKI JEST STAN TORUŃSKIEJ KULTURY?”

Rozpoznawanie potrzeb

Uczestnicy grup roboczych rozpoczęli tę część warsztatów od omówienia problemów poruszonych podczas wcześniejszej debaty. Na pierwszy plan wysunęły się drogie inwestycje infrastrukturalne, których realizacji nie poprzedzają odpowiednie badania, brakuje rozpoznania potrzeb. Uczestnicy pytali, z czego te obiekty mają się utrzymać i jak je wypromować, skoro budowane są bez pomysłu i konkretnego przeznaczenia. Konieczne jest wcześniejsze poznanie i dostosowanie decyzji do realiów miasta.

Z tą kwestią wiąże się również problem z rozpoznawaniem potrzeb odbiorców kultury, czyli pytanie dla kogo te inwestycje są realizowane. Wskazywano, że wiele osób nie orientuje się, co w tych instytucjach się dzieje i czego mogą się spodziewać przychodząc do nich. Brakuje informacji. Uczestnicy warsztatów zgodzili się, że potrzebna jest promocja i system zachęt, ale też dobry menedżer, który wyjdzie naprzeciw oczekiwaniom społeczeństwa i ułatwi dostęp do tych instytucji.

 Zawodowi menedżerowie kultury

fot. Krzysztof Ślebioda

Jedną z najczęściej pojawiających się kwestii podczas warsztatów był problem braku zawodowych menedżerów kultury – szczególnie w strukturach władz miasta odpowiedzialnych za kulturę. Zawodowi menedżerowie kultury to osoby posiadające poparte odpowiednimi studiami lub kursami kompetencje zarówno animatorów kultury, jak i menadżerów. Urzędnicy o takich umiejętnościach mogliby rzetelnie oceniać składane w konkursach aplikacje, służyć radą w ulepszaniu projektów zewnętrznych, inicjatyw społecznych; mogliby także pomagać środowiskom się sieciować: łączyć małe, niskobudżetowe projekty o podobnym temacie w jedno duże przedsięwzięcie; znaliby także wszystkie możliwe pozamiejskie źródła finansowania projektów kulturalnych i potrafiliby je wskazać osobom startującym w konkursach – adekwatnie do rozmiaru i tematu zadania. Zawodowi menadżerowie kultury potrafiliby także dokonać ewaluacji projektów, podzielić podmioty wykonujące zadania z obszaru kultury na mniej i bardziej wiarygodne, a same zadania, działania artystyczne – na te, które mają wysoką wartość artystyczną i takie, którym jej brakuje. Zawodowi menadżerowie kultury rozumieją również konieczność zaistnienia komponentu edukacyjnego we wszystkich wydarzeniach kulturalnych i potrafią tak przebudować wydarzenie, by włączało ono do odbioru kultury coraz więcej mieszkańców Torunia.

Zdaniem uczestników warsztatów tak wykwalifikowanych osób brakuje przede wszystkim w wydziale kultury Urzędu Miasta, ale także w organizacjach pozarządowych, które jednak –  często ze względu na zbyt małe rozmiary czy brak wolnych etatów, nie mogą sobie pozwolić na zatrudnienie takiej osoby. Dlatego właśnie umożliwienie współpracy z osobą o takich kompetencjach leży w interesie miasta.

Zarządzanie budynkami

Uczestnicy warsztatów podnieśli problem źle formułowanych statutów, według których sale w instytucjach kultury nie są ogólnodostępne, a powinny być. Często okazuje się, że za ich wynajem do celów służących wszystkim mieszkańcom miasta, fundacje muszą płacić. Miasto ponosi więc ten sam koszt dwa razy: dofinansowując instytucję, która salą dysponuje, oraz dofinansowując projekt podmiotu, który potrzebuje taką salę wynająć do realizacji swojego zadania.

Kwestie finansowe (pomoc od miasta, wkład własny, promesa)

Wiele miejsca podczas dyskusji poświęcono kwestiom finansowym. Zwrócono uwagę na brak centralnego biura, które mogłoby zdobywać pieniądze i je rozliczać oraz pomagać zdobywać środki z pozamiejskich źródeł finansowania. Obecnie nie ma łączności z urzędem marszałkowskim, obiegu informacji, co utrudnia pozyskiwanie środków. Istotnym problemem jest też wkład własny, którego podmioty kulturalne często nie posiadają. Uczestnicy warsztatów widzą konieczność wprowadzenia promesy finansowej, gwarantu od miasta, że gdy uda się pozyskać środki na przykład z urzędu marszałkowskiego, wkład własny zostanie zapewniony z budżetu miasta. Wskazywano, że brakuje konsekwentnej pomocy od miasta dla mocnych, powtarzających się, rozpoznawalnych wśród mieszkańców inicjatyw, w tym zwłaszcza przy promocji wydarzeń nie organizowanych, ale potencjalnie wykorzystywanych przez miasto do celów promocji (np. słupy dla kultury).

Dalej mówiono o potrzebie wprowadzenia czytelnych mechanizmów finansowania. Obecnie nie ma jasnego podziału na dziedziny sztuki przy składaniu projektów do miasta, toteż komisja musi wybierać projekty, które otrzymają dofinansowanie pomiędzy tymi dziedzinami. Zdaniem uczestników konieczny jest jasny podział na dziedziny i obszary, dzięki któremu podmioty składające projekty będą wiedziały co jest w danym konkursie priorytetem.

Współpraca z urzędem – brak partnerstwa, zrozumienia, adekwatności

fot. Krzysztof Ślebioda

Spośród wymienionych problemów bardzo szeroko omówiono utrudnioną współpracę z urzędem miasta, wytykając mu brak partnerstwa i zrozumienia. Uczestnicy mówili, że konkursy na stanowiska menedżerskie w urzędzie są mało przejrzyste. Zarzut ten dotyczy zarówno urzędu miasta jak i urzędu marszałkowskiego. Wskazywano, że w urzędach brakuje pracowników realnie zainteresowanych środowiskiem kultury. W tych placówkach powinny być zatrudniane osoby przeszkolone do pracy z kulturą, które będą rozumiały problemy sektora i dzięki temu będą potrafiły efektywnie pomóc. Dalej mówiono o braku pozycjonowania wydarzeń artystycznych. Uczestnicy widzą tu potrzebę nabycia przez urzędników kompetencji krytycznych, które będą niezbędne również w odniesieniu do oceniania marek i produktów kulturalnych miasta. Brakuje konsultacji dotyczących promowanych wartości.

Kolejnym podniesionym problemem było upolitycznienie wydatków na kulturę. Decyzje dotyczące finansów podejmowane są w sposób polityczny i nie wynikają z potrzeb środowiska. Według uczestników pieniądze wydawane są bez przemyślenia i logiki oraz nie ma jasnych reguł określających sposób dystrybucji środków. Uczestnicy nie wiedzą dlaczego jedna instytucja dostaje więcej pieniędzy od drugiej. Uważają, że warto by było poprzedzić decyzje finansowe konsultacjami i rzetelnym rozpoznaniem sytuacji w sektorze kultury.

Miastu zarzucano, że nie inwestuje w kulturę i nie dysponuje mechanizmami wspierającymi. Uczestnicy warsztatów mówili, że często czują się niezrozumiani przez miasto. Motorem trzeciego sektora jest pasja. Organizacje pozarządowe często prowadzone są jako działalność dodatkowa – po pracy. W ich ramach działają wolontariusze – również po godzinach pracy. Tymczasem miasto nie wspiera takich inicjatyw, niejednokrotnie traktując je niepoważnie, trochę jako zabawę, a nie ważne, ciekawe projekty. Uczestnicy uważają, że organizacje powinny być partnerami dla urzędu a nie petentami, ponieważ obie strony mają wspólny cel. Urzędnik powinien zabiegać o dobre wydarzenia i wspierać ciekawe pomysły.

Postulowano stworzenie partnerstwa publiczno-prywatnego oraz partnerstwa publiczno-społecznego, które prowadzić będzie do lepszej komunikacji i wzajemnego zrozumienia.

Dodatkowym problemem jest brak  uczestnictwa władzy w konsultacjach i komisjach konkursowych. Nie ma dialogu między stronami. Wiele spraw podejmowanych jest bez porozumienia z organizacjami pozarządowymi. Jak jednak zauważono, bardzo trudno jest znaleźć NGOsa, który wziąłby udział w pracach komisji przyznającej fundusze. Zaproponowano, aby powołać Program Współpracy Organizacji Pozarządowych i tę komunikacje usprawnić.

Wydarzenia flagowe dla miasta

fot. Krzysztof Ślebioda

Uczestnicy warsztatów zgodzili się, że festiwale są ważnym elementem promującym dla Torunia. Problemem jest brak dużych festiwali interdyscyplinarnych, które nie tylko będą promowały miasto, ale też edukowały odbiorców. Komentowano, że istniejący już popularny festiwal Skyway, starający się łączyć sztukę wysoką z masową, z roku na rok reprezentuje coraz niższy poziom. Ponadto uczestnicy obserwują rozdrobnienie podmiotów i wydarzeń. Zauważono więc konieczność połączenia sił i fuzji festiwali.

Podniesiono też problem braku konkretnego gospodarza starówki. Teoretycznie istnieje kilka wydziałów, natomiast według zgromadzonych powinno się je scalić i jeden z nich uczynić wiodącym.

Komunikacja, uczestnictwo, edukacja

Do kwestii edukacji i komunikacji ze społeczeństwem nawiązywano przy okazji większości problemów omawianych podczas warsztatów, dowodząc tym samym, jak istotną sprawą jest uczestnictwo w kulturze.

Zdaniem uczestników istnieje zbyt mało biuletynów informacyjnych, co skutkuje brakiem komunikacji ze społeczeństwem. Organizowane wydarzenia są za mało promowane, ale też wielu ludzi nie orientuje się co się w danych instytucjach dzieje, np. wiele osób nie wie, że w CSW znajduje się kino. Potrzebna jest edukacja i aktywne zachęcanie odbiorców do uczestnictwa w kulturze.

 II CZĘŚĆ WARSZTATÓW – „JAKI JEST STAN TORUŃSKIEJ KULTURY?”

 Rozpoznawanie potrzeb

Za istotne uznano rozpoznanie potrzeb oraz sytuacji kultury w Toruniu – stworzenie mapy białych plam. Według zgromadzonych rozpoznać należy: potencjalnych uczestników kultury, mieszkańców i ich potrzeby edukacyjne, skuteczność i efektywność finansowania pod względem jakościowym i ilościowym, możliwości turystyki kulturalnej, potrzeby twórców i animatorów, potrzeby urzędników i decydentów oraz potencjał kultury miasta i obszary miasta wymagające interwencji.

Zdaniem uczestników pomocny może się okazać system badania kultury pod kątem potrzeb mieszkańców oraz twórców, który pozwoli na bardziej racjonalną alokację środków. Przeprowadzanie badań mogłoby być zlecane organizacjom pozarządowym. Konieczna jest stała ewaluacja, skoncentrowanie na celach, monitoring dystrybucji budżetu i gotowość do ewentualnej zmiany systemu. Ważne jest również dokładne opracowywanie strategii rozwoju instytucji, tak by ich ofertą zainteresować odbiorców, zapełnić sale realizowanych inwestycji zwiedzającymi.

Zawodowy menedżer kultury i animacja współpracy środowisk

Zawodowy menedżer kultury mógłby zostać powołany przez nieco przedefiniowane biuro TAK (Toruńska Agenda Kulturalna) i działać z ramienia tej organizacji.

Będzie to jednostka zajmująca się między innymi organizacją spotkań dla środowisk kulturalnych, na których prezentowane będą ważne dokumenty celem ich konsultacji i wniesienia ewentualnych poprawek (np. dyskusja nad strategią kulturalną miasta).

Wszelkie postulaty działań, potrzeby, pomysły na imprezy kulturalne zebrane podczas wywiadów środowiskowych prowadzonych przez NGO w swoich środowiskach, wśród mieszkańców miasta będą podczas takich spotkań kierowane do menadżera kultury, który te informacje z kolei przekaże do urzędu. Powołanie takiego organu i stanowiska usprawni więc nie tylko współpracę środowiska z urzędem, lecz także – pośrednio – mieszkańców miasta i urzędu.

Powołane biuro (np. zreformowany TAK) powinno zajmować się rozliczaniem i kontrolą wszystkich działań kulturalnych, do tej pory rozproszonych po różnych działach urzędu. Nad całością prac czuwałby zaś dyrektor kreatywny, ktoś o jeszcze wyższych kompetencjach niż zawodowi menadżerowie kultury.

Biuro powinno też gromadzić i udostępniać informacje o różnych, nie tylko miejskich, źródłach finansowania, w tym także stypendiach dla indywidualnych artystów.

Uczestnicy postulowali utworzenie gazety zawierającej informacje o toruńskiej kulturze oraz rzetelną krytykę wydarzeń kulturalnych różnego typu. Padł pomysł, aby w tym celu wesprzeć i rozwinąć istniejącego już IKARA. Gazeta mogłaby być wydawana pod nadzorem biura TAK.

Wnioski o dofinansowanie i stypendia

fot. Krzysztof Ślebioda

Postulowano umożliwienie ubiegania się o dotacje zewnętrzne w ramach już istniejących konkursów oraz wprowadzenie promesy finansowej od miasta. Według uczestników należy znieść rozgraniczenie na instytucje miejskie i marszałkowskie przy finansowaniu, gdyż stanowi to dodatkowe utrudnienie przy składaniu wniosków, a bardzo często nie oddaje prawdziwego rozmiaru wydarzeń kulturalnych – wydarzenia o skali regionalnej finansowane są ze środków miasta i odwrotnie.

Podkreślano, że problemy związane z wypełnianiem wniosków o dofinansowanie, byłyby znacznie mniejsze, gdyby te wnioski i instrukcje były bardziej przejrzyste. Sugerowano zatem powołanie specjalnego, dostępnego dla wszystkich miejsca w urzędzie, w którym dyżurujący w stałych i powszechnie wiadomych godzinach pracownik udzielałby pomocy przy wypełnianiu wniosków i odpowiadał na wątpliwości i kłopoty interesantów.

Uczestnicy uważają, że należy też zmienić sposób przyznawania stypendium dla artystów, a ściślej – wprowadzić ewaluację po jego przyznaniu, która obejmowałaby kontrolę jakości projektu, wspieranie artysty w trakcie trwania projektu i rozliczenie jego działań.

Ponadto ważne jest scalenie jednostek urzędu zajmujących się promocją i kulturą, ponieważ ułatwiłoby to wzajemną komunikację.

 Finansowanie kultury

W tej kwestii zaproponowano przede wszystkim wprowadzenie jasnych kryteriów finansowania, biorących pod uwagę wartość artystyczną projektu, ale też liczbę uczestników, wyjście w przestrzeń publiczną, różnorodność. Zasadne jest wprowadzenie ewaluacji pod kątem liczby uczestników biorących udział w wydarzeniu.. Zaproponowano badanie efektywności wydawanych środków ze względu na koszt uczestnictwa w imprezie na jedną osobę. Jako problematyczne wymienili uczestnicy kryterium innowacyjności. Potrzebne jest jasne określenie czego to kryterium konkretnie dotyczy.

Dalej postulowano wprowadzenie budżetu partycypacyjnego, w taki sposób każdy miałby wpływ na to w jaki sposób budżet będzie rozdysponowywany. Zdaniem uczestników strategia powinna określać jakie cele są stawiane przy wydawaniu publicznych pieniędzy na kulturę. Zaznaczono też, że konieczne jest wprowadzenie równowagi finansowej między instytucjami i organizacjami pozarządowymi, gdyż w obecnym kształcie podział ten jest krzywdzący.

Opowiadano się za transparentnymi konkursami oraz wprowadzeniem mechanizmów wspierających (minimalne wsparcie). Postulowano podział konkursów ze względu na  obszary działania – edukacja, wydarzenia z podziałem na dziedziny oraz zwiększanie uczestnictwa. Wskazywano, że wspierane powinny być  inicjatywy cykliczne lub trwałe, które mają szansę na uzyskanie samodzielności finansowej, a nie jednorazowe wydarzenia.

Uczestnicy mówili o usprawnieniu procedur i podniesieniu poziomu obsługi podmiotów składających projekty kulturalne. Chodzi tu przede wszystkim o najprostsze sprawy, które gdy nie działają, bardzo utrudniają pracę. Chodzi więc m. in. o to, żeby wnioski do pobrania się nie rozjeżdżały, a telefony były odbierane itd.

W kwestii festiwalów, zaproponowano, aby podzielić je na dziedziny oraz objąć osobną polityką i osobnym budżetem. Festiwale powinny być wyłączone z konkursów. Sugerowano, aby polityka festiwalowa stanowiła oddzielny punkt w strategii oraz aby była finansowana z osobnej puli środków, przeznaczonych na duże imprezy powyżej pewnego progu finansowego.

Partnerstwo

Według uczestników warsztatów partnerstwo powinno być celem strategicznym. Potrzebny jest efektywniejszy model współpracy, w którym NGO i instytucje będą traktowane równorzędnie, a budżet na kulturę będzie podlegał społecznej kontroli.

Uczestnicy uważają, że celem partnerstwa powinna być kreatywność społeczna. Wymóg partnerstwa jest szczególnie ważny w odniesieniu do konkursów. Podstawowym kryterium we wnioskach powinna być zasada governance. Wnioski powinny być oceniane w sposób tajny, przez ekspertów zewnętrznych. Należy też wprowadzić obligatoryjne uzasadnienie ocen projektów, gdyż obecnie nie zawsze wiadomo dlaczego dany wniosek został odrzucony.

Wskazano również na konieczność zmiany w zarządzaniu budżetem. Uczestnicy chcieliby mieć wpływ na to, w jaki sposób pieniądze będą rozdysponowywane. W tym celu proponują zorganizowanie targów poprzedzających tworzenie budżetu. Podczas takich targów, każda organizacja, instytucja czy artysta indywidualny będą mogli się zaprezentować i przedstawić swoje pomysły.

Postulowano także stworzenie jakiejś formy wsparcia dla biznesu działającego w sektorze kultury.  Przedsiębiorstwa zajmujące się kulturą napotykają szereg problemów i wielokrotnie zmuszone są zamykać swoją działalność. Uczestnicy proponują wprowadzenie ułatwień dla tych podmiotów.

Zwiększanie uczestnictwa w kulturze

Podczas warsztatów zastanawiano się jak do uczestnictwa w kulturze zachęcić studentów. Stanowią oni dużą publiczność, natomiast niespecjalnie się kulturą interesują. Zaproponowano, aby imprezy skierowane do studentów organizować w miasteczku uniwersyteckim. Ponadto postulowano dostosowywanie imprez do odbiorców i ich zasobów finansowych. Ważne jest też czasowe rozplanowanie imprez miejskich, w taki sposób, aby ze sobą nie kolidowały. Jest to kolejna kwestia, którą zdaniem uczestników mógłby się zająć specjalny koordynator w biurze TAK.

Dalej sugerowano powołanie ruchu społecznego (może na kształt Inicjatywy Kulturalnej lub Obywateli Kultury) i zawiązanie w jego ramach paktu dla kultury z mieszkańcami i władzami. Uczestnicy mówili o partycypacji na każdym poziomie oraz zaproponowali wprowadzenie jednostki moderacji samorządowej zamiast administracji, w której obywatele i organizacje powinny działać, a władza jedynie moderować.

Kierunki dla strategii kultury

Za najważniejsze kierunki rozwoju uznano:

• przeprowadzenie audytu potencjału kulturowego,
• dostosowanie dotacji do skali konkretnego działania, a nie przyznawanie ich instytucjom na stałe, tak jak ma to miejsce obecnie,
• powołanie inkubatora działań kulturalnych oraz zintegrowanego systemu informacji kulturalnej,
• wsparcie promocyjne i reklamowe, poprzez powołanie portalu zawierającego informacje o wszystkich wydarzeniach odbywających się w mieście oraz słupów reklamowych dodatkowo promujących te wydarzenia,
• prowadzenie badań dotyczących rozpoznania potrzeb oraz sytuacji kultury w Toruniu, i określenie na ich podstawie celów i kierunku rozwoju kultury,
• partnerstwo i współpracę w sektorze kultury,
• wprowadzenie zmian w zarządzaniu budżetem oraz w systemie oceniania projektów konkursowych (tajne ocenianie przez zewnętrznych ekspertów wraz z uzasadnieniem dokonanych ocen).

 PODSUMOWANIE WARSZTATÓW

Podczas warsztatów poruszone zostały problemy związane z finansowaniem kultury, zarządzaniem kulturą, współpracą w sektorze oraz uczestnictwem w kulturze.

Mówiono przede wszystkim o konieczności rozpoznania potrzeb mieszkańców i twórców oraz sytuacji i potencjału kulturowego miasta poprzez stałe prowadzenie badań i wywiadów środowiskowych, i określenie na tej podstawie, celów i kierunku rozwoju kultury.

Wskazywano na potrzebę efektywniejszego zarządzania kulturą (m. in. kwestie promocyjne i finansowe), zarówno na poziomie instytucji jak i urzędu miasta. Do wypełnienia tego zadania powołać należy specjalnie przeszkolonych, zawodowych menedżerów kultury, których w sektorze bardzo brakuje.

W kwestiach finansowych opowiadano się za wprowadzeniem jasnych kryteriów finansowania, ewaluacji projektów pod kątem ich efektywności oraz zmianami w zarządzaniu budżetem, który powinien podlegać społecznej kontroli. Postulowano dostosowywanie dotacji do skali konkretnego działania, a także zawiązanie budżetu partycypacyjnego.

Uczestnicy warsztatów sugerowali przeprowadzenie centralizacji jednostek urzędu zajmujących się promocją i kulturą, ponieważ ułatwiłoby to komunikację. Ponadto wnosili o usprawnienie procedur konkursowych oraz wprowadzenie tajnego oceniania wniosków przez ekspertów zewnętrznych wraz z obowiązkowym uzasadnieniem dokonanych ocen.

Bardzo szeroko omówiona została współpraca środowisk kulturalnych z urzędem miasta. Miastu zarzucano brak partnerstwa, niekompetencje, brak wsparcia i inwestycji w kulturę, upolitycznienie wydatków oraz brak zrozumienia i dialogu. Zdaniem uczestników warsztatów istotne jest wypracowanie nowego, efektywniejszego modelu współpracy pomiędzy stronami.

Wielokrotnie podczas warsztatów podkreślano potrzebę lepszej komunikacji oraz zawiązania bliższej współpracy z odbiorcami/ użytkownikami kultury, poprzez edukację i wspólne działania dla kultury miasta. W ramach wsparcia działań promocyjno-reklamowych, zaproponowano utworzenie portalu informacyjnego oraz gazety o toruńskiej kulturze.